CFA Foundation

Appearance

Cụm Security Market Indexes — Chỉ số thị trường chứng khoán ​

  • Motivation:

    • Mỗi tối bản tin tài chính đọc một con số: "VN-Index tăng 1,2%", "S&P 500 lập đỉnh", "Dow mất 300 điểm".
    • Một con số duy nhất tóm cả nghìn cổ phiếu.

  • Question;

    • Con số đó từ đâu ra ?
      • Ai trộn nghìn giá cổ phiếu thành một số?
      • Vì sao hai chỉ số cùng theo dõi một thị trường lại nhảy khác nhau trong cùng một ngày?

  • Tài liệu này mô tả chiếc "máy trộn" đó — security market index (chỉ số thị trường chứng khoán) — và mô tả từng thành phần chi tiết:

    • Chỉ số là gì, ai dựng, dùng làm gì — định nghĩa, năm quyết định khi xây chỉ số, năm công dụng (file 01).
    • Trộn giá thành số ra sao — value, price return, total return và cách nối lợi tức nhiều kỳ (file 02).
    • Trộn theo trọng số nào, mỗi cách lệch ở đâu — bốn phương pháp trọng số và điểm yếu từng loại, kèm ví dụ số (file 03).
    • Bảo trì chỉ số thế nào — rebalancing và reconstitution (file 04).
    • Có những họ chỉ số nào — chỉ số cổ phiếu, fixed-income, alternative investment và cách so sánh (file 05).

  • Các độ đo quan trọng mà sử dụng cho tất cả các cụm kiến thức:

    • đo hiệu quả thị trường (cụm hiệu quả thị trường),
    • cung cấp chuẩn so cho người quản lý quỹ,
    • cung cấp proxy cho danh mục thị trường khi tính beta trong định giá.

  • Nguồn: Schweser 2025 L1, Reading 40 (Security Market Indexes), Module 40.1-40.2.

  • Vòng: đây là vòng 1 — phần văn bản để hiểu + sơ đồ. Code + test đối chiếu đáp án + lab là vòng 2, làm sau.

Đồ thị khái niệm tổng quan ​

Đọc đồ thị:

  • Đề bài — vẽ đường đi từ một rổ cổ phiếu thành phần thành một con số duy nhất, và con số đó dùng vào việc gì.
  • Màu — xanh đậm = nguyên liệu đầu vào (rổ cổ phiếu thành phần); xanh nhạt = phần xử lý ở giữa (chọn trọng số rồi ra giá trị chỉ số); xanh lá = đầu ra (lợi tức chỉ số và các công dụng của nó).
  • Cách đọc — đi theo mũi tên: rổ cổ phiếu được gán trọng số theo một phương pháp → ra giá trị chỉ số tại một thời điểm → so hai thời điểm ra lợi tức → lợi tức đó phục vụ làm chuẩn so, đo beta, mô phỏng quỹ chỉ số. Phương pháp trọng số là nút quyết định lớn nhất, đào sâu ở file 03.

Glossary nhãn chart (English đầy đủ → tiếng Việt giải nghĩa):

  • constituent securities — cổ phiếu thành phần: các cổ phiếu nằm trong rổ tính chỉ số.
  • index value — giá trị chỉ số: con số chỉ số tại một thời điểm, tính từ giá các cổ phiếu thành phần.
  • index return — lợi tức chỉ số: phần trăm thay đổi giá trị chỉ số qua một khoảng thời gian.

Ký hiệu gom toàn cụm ​

Format VIẾT TẮT — English — tiếng Việt (nghĩa). Mỗi file con lặp lại phần nó dùng trong mục "Ký hiệu trong file".

Loại chỉ số theo cách tính lợi tức:

  • price index — chỉ số giá: chỉ dùng giá cổ phiếu thành phần để tính lợi tức.
  • price return — lợi tức giá: lợi tức tính từ price index, không gồm cổ tức.
  • return index / total return index — chỉ số tổng lợi tức: dùng cả giá lẫn thu nhập (cổ tức, lãi) của cổ phiếu thành phần.
  • total return — tổng lợi tức: lợi tức tính từ return index; nếu có cổ tức thì total return lớn hơn price return.

Phương pháp trọng số — weighting methods:

  • price-weighted index — chỉ số trọng số theo giá: trung bình cộng các giá, chia cho số divisor.
  • divisor — số chia: mẫu số của price-weighted index, hiệu chỉnh khi chia tách cổ phiếu hoặc đổi thành phần để giá trị chỉ số không bị giật.
  • equal-weighted index — chỉ số trọng số đều: mọi cổ phiếu cùng một trọng số, bất kể giá hay vốn hóa.
  • market capitalization-weighted index / value-weighted index — chỉ số trọng số theo vốn hóa: trọng số mỗi cổ phiếu theo tỷ trọng vốn hóa của nó trong tổng vốn hóa rổ.
  • market capitalization — vốn hóa thị trường: giá hiện tại nhân số cổ phiếu lưu hành.
  • float-adjusted market capitalization-weighted index — chỉ số trọng số theo vốn hóa điều chỉnh số lưu hành tự do: trọng số theo phần cổ phiếu thực sự bán ra ngoài thị trường.
  • market float — số lưu hành tự do: tổng giá trị cổ phiếu thực sự sẵn cho công chúng mua, loại phần cổ đông kiểm soát nắm giữ.
  • free float — số lưu hành tự do hẹp: market float loại thêm phần cổ phiếu nhà đầu tư nước ngoài không mua được.
  • fundamental-weighted index — chỉ số trọng số theo yếu tố cơ bản: trọng số theo earnings, dividends, cash flow — độc lập với giá cổ phiếu.

Bảo trì chỉ số:

  • rebalancing — cân lại trọng số: đưa trọng số cổ phiếu về mức mục tiêu sau khi giá thay đổi làm lệch trọng số, thường mỗi quý.
  • reconstitution — tái lập thành phần: thêm/bớt cổ phiếu khỏi rổ khi chúng không còn đạt tiêu chí.

Công dụng và loại chỉ số:

  • benchmark — chuẩn so: chỉ số dùng để đánh giá hiệu quả người quản lý quỹ chủ động.
  • CAPM — capital asset pricing model — mô hình định giá tài sản vốn: dùng chỉ số làm proxy cho danh mục thị trường để ước beta và lợi tức kỳ vọng.
  • beta — độ bám theo thị trường: mức một cổ phiếu nhảy theo thị trường chung.
  • broad market / multi-market / sector / style index — chỉ số toàn thị trường / đa thị trường / theo ngành / theo phong cách (vốn hóa và value/growth).
  • REIT — real estate investment trust — quỹ tín thác bất động sản: nắm bất động sản hoặc khoản vay thế chấp rồi phát hành phần sở hữu cho nhà đầu tư, giao dịch như cổ phiếu.
  • survivorship bias — lệch do chỉ giữ bên sống sót: chỉ số hedge fund lệch lên vì quỹ thua lỗ ngừng báo cáo, chỉ quỹ thắng còn trong rổ.
  • roll yield — lợi tức xoay vòng hợp đồng: phần lãi/lỗ khi hợp đồng futures đáo hạn phải thay bằng hợp đồng mới.

Mục lục ​

Bài tập (mầm test vòng 2): bai-tap.md.

Liên hệ bức tranh gốc ​

  • Cụm này = lớp công cụ đo, không có alpha, nhưng là thước mà mọi cụm sau gọi lại:
    • Price return vs total return (file 02) là gốc để sau này không nhầm "thị trường tăng bao nhiêu" — bỏ cổ tức là đo thiếu.
    • Phương pháp trọng số (file 03) quyết định chỉ số nghiêng về cổ phiếu nào — đây là điểm tinh tế nhất, mỗi cách lệch một kiểu.
  • Vai trò với anh (nền ML/quant):
    • Market-cap-weighted giống chiến lược theo đà giá (file 03) — cổ phiếu lên giá tự được trọng số cao hơn, nên rổ tự ôm bên thắng. Đây là một thiên lệch có thể mô hình hóa, và là lý do "đánh bại chỉ số" khó.
    • Survivorship bias trong chỉ số hedge fund (file 05) đúng loại lệch dữ liệu anh phải canh khi backtest — chỉ giữ bên sống sót làm kết quả đẹp giả.
    • Chỉ số làm proxy danh mục thị trường để tính beta (file 01) là cầu nối thẳng sang CAPM và định giá cổ phiếu.
  • Kết nối: cụm hiệu quả thị trường và cụm định giá cổ phiếu đứng trên đúng bộ khái niệm chỉ số mà cụm này dựng.