Rebalancing and reconstitution — bảo trì chỉ số 🔄

Motivation:
- Một chỉ số dựng xong không đứng yên.
- Giá nhảy mỗi ngày làm trọng số lệch khỏi thiết kế;
- Ví dụ: công ty thì phá sản, hủy niêm yết, hay không còn đủ tiêu chí.
Question:
- Vậy người quản lý chỉ số cần phải làm gì để chỉ số không trôi xa thiết kế
- Kéo trọng số về chỗ cũ, hay thay hẳn cổ phiếu trong rổ?
- Hai việc này khác nhau ở đâu?
File này mô tả 2 thao tác quan trọng của một index:
- rebalancing (cân bằng lại trọng số)
- reconstitution (tái lập thành phần),
- và giải thích vì sao equal-weighted index cần cân bằng lại nhiều nhất.

Ký hiệu trong file

Format English — tiếng Việt (nghĩa). Bản gom toàn cụm xem concept.md.

rebalancing — cân lại trọng số: đưa trọng số cổ phiếu về mức mục tiêu sau khi giá thay đổi làm lệch trọng số.
reconstitution — tái lập thành phần: thêm/bớt cổ phiếu khỏi rổ khi chúng không còn đạt tiêu chí.
target weight — trọng số mục tiêu: tỷ trọng thiết kế của mỗi cổ phiếu trong chỉ số.

Hai việc trả lời hai câu hỏi khác nhau: "đổi tỷ lệ" vs "đổi danh sách".

Rebalancing — cân lại: giữ nguyên danh sách cổ phiếu, chỉ kéo trọng số về mức mục tiêu → mục 2.
Reconstitution — tái lập: đổi chính danh sách cổ phiếu trong rổ → mục 3.

⚙️ Cơ chế: đưa trọng số các cổ phiếu về target weight (trọng số mục tiêu) sau khi giá thay đổi làm trọng số lệch đi. Với chỉ số, việc cân lại làm định kỳ, thường mỗi quý.
🔍 Cách nhận diện — chỉ quan trọng với equal-weighted:
- Price-weighted và market-cap-weighted tự cân: trọng số trong hai loại này được chính thay đổi giá đưa về đúng mức, nên hầu như không cần cân lại.
- Equal-weighted không tự cân: một rổ ban đầu chia đều, khi giá thay đổi thì trọng số các mã không còn đều nữa. Phải cân lại cuối mỗi kỳ để danh mục bám khớp lợi tức chỉ số.
⚠️ Bẫy — phí giao dịch: cân lại equal-weighted phải mua-bán liên tục để kéo các vị thế về bằng nhau → chi phí giao dịch cao, kéo lợi tức danh mục thật xuống dưới lợi tức chỉ số trên giấy. (Cơ chế trọng số equal-weighted xem 03_phuong-phap-trong-so.md mục 3.)
💡 Ý nghĩa: đây là lý do trong các kỳ thi, "chỉ số nào cân lại thường xuyên nhất" gần như luôn là equal-weighted.

⚙️ Cơ chế: thêm và bớt cổ phiếu tạo nên chỉ số, làm định kỳ. Cổ phiếu bị bỏ khi không còn đạt tiêu chí, thay bằng cổ phiếu khác đạt.
🔍 Cách nhận diện: tái lập phản ánh các sự kiện doanh nghiệp như phá sản hay hủy niêm yết, và thường do một hội đồng phán xét chủ quan.
⚠️ Bẫy — giá giật khi thêm/bớt:
- Cổ phiếu được thêm vào thường tăng giá, vì các quỹ bám chỉ số đổ tiền mua nó.
- Cổ phiếu bị loại thường giảm giá, vì các quỹ bám chỉ số bán nó ra.
- Hệ quả — thêm/bớt còn buộc điều chỉnh trọng số các cổ phiếu còn lại cho khớp lại thiết kế.

Tiêu chí	Rebalancing	Reconstitution
Đổi cái gì	tỷ lệ trọng số	danh sách cổ phiếu
Danh sách cổ phiếu	giữ nguyên	thay đổi
Lý do	giá làm lệch trọng số	cổ phiếu hết đạt tiêu chí, phá sản, hủy niêm yết
Quan trọng nhất với	equal-weighted index	mọi chỉ số có tiêu chí thành phần

Hai thao tác bảo trì khác nhau — cân lại đổi tỷ lệ giữ nguyên danh sách; tái lập đổi chính danh sách cổ phiếu.
Equal-weighted cân lại nhiều nhất vì nó không tự cân theo giá, khác price-weighted và market-cap-weighted.
Vì sao quan trọng cho anh: giá giật quanh ngày tái lập (mã thêm vào tăng, mã loại ra giảm) là một hiệu ứng thị trường lặp lại có thể mô hình hóa; và phí cân lại equal-weighted là lý do lợi tức thật thấp hơn lợi tức trên giấy — đúng loại chênh gross-net anh phải báo cáo khi backtest.

Rebalancing đổi cái gì, reconstitution đổi cái gì? → Rebalancing đổi tỷ lệ trọng số (giữ danh sách); reconstitution đổi chính danh sách cổ phiếu. (mục 2, 3)
Chỉ số nào cân lại thường xuyên nhất, vì sao? → Equal-weighted, vì nó không tự cân theo giá còn price-weighted và market-cap-weighted thì tự cân. (mục 2)
Vì sao cổ phiếu được thêm vào chỉ số thường tăng giá? → Các quỹ bám chỉ số đua mua nó để khớp rổ. (mục 3)