CFA Foundation

Appearance

Cụm Giới thiệu Phân tích Báo cáo Tài chính — introduction to financial statement analysis ​

Một nhà đầu tư đứng trước câu hỏi quen thuộc: có nên rót tiền vào cổ phiếu này không, có nên cho doanh nghiệp này vay không. Câu trả lời nằm trong những con số doanh nghiệp tự công bố — nhưng con số thô thì chưa nói được gì.

Vấn đề là doanh nghiệp tự lập báo cáo về chính mình, nên người ngoài cần một cách làm việc có kỷ luật để biến đống số đó thành kết luận đáng tin — và biết tìm thêm thông tin ở đâu khi báo cáo chính chưa đủ.

Cụm này trả lời bốn câu hỏi:

  • Phân tích báo cáo tài chính đi qua những bước nào, và để làm gì? → khung sáu bước + vai trò của phân tích (file 01).
  • Ngoài bốn báo cáo chính, nhà phân tích đọc thêm những nguồn nào? → hồ sơ nộp cơ quan quản lý, thuyết minh, bình luận ban điều hành, báo cáo kiểm toán, và các nguồn ngoài báo cáo định kỳ (file 02).
  • Khác hệ chuẩn mực báo cáo gây ra hệ quả gì cho việc so sánh doanh nghiệp? → IFRS so với US GAAP + lý do phải theo dõi chuẩn mực thay đổi (file 03).

Đây là lớp nền của toàn bộ môn phân tích báo cáo tài chính — chưa đụng tới con số cụ thể trên bảng cân đối hay báo cáo kết quả kinh doanh, mà dựng trước cái khung tư duy và bản đồ nguồn thông tin để các reading sau đổ chi tiết vào.

  • Nguồn: Schweser 2025 L1, Reading 27 (Introduction to Financial Statement Analysis).
  • Vòng: đây là vòng 1 — phần văn bản để hiểu + sơ đồ khung phân tích. Code + test + lab là vòng 2, làm sau.

Đồ thị khái niệm tổng quan ​

Đọc đồ thị:

  • Màu — node xanh đậm = khung sáu bước, trục xương sống của cụm; xanh nhạt = ba mảnh bổ trợ cho khung (vai trò để biết làm vì cái gì, nguồn thông tin để biết lấy dữ liệu ở đâu, hệ chuẩn mực để biết số liệu được lập theo luật nào); xanh lá = đích cuối, một kết luận đầu tư hoặc tín dụng đáng tin.
  • Hướng — hệ chuẩn mực quy định cách lập số nên đứng trước nguồn thông tin; nguồn thông tin nuôi dữ liệu vào khung sáu bước; khung chạy qua đủ bước cộng với việc hiểu rõ vai trò của phân tích thì mới ra được kết luận.

Glossary nhãn chart (English → tiếng Việt giải nghĩa):

  • Khung sáu bước — financial statement analysis framework: quy trình sáu bước nhà phân tích áp cho mọi mục tiêu.
  • Vai trò phân tích — role of financial statement analysis: dùng số liệu báo cáo để ra quyết định kinh tế.
  • Nguồn thông tin — information sources: hồ sơ quản lý, thuyết minh, bình luận ban điều hành, kiểm toán, nguồn ngoài.
  • Hệ chuẩn mực — reporting standards: bộ luật lập báo cáo (IFRS so với US GAAP).
  • Kết luận đầu tư tín dụng — investment / credit decision: quyết định mua cổ phiếu hoặc cho vay.

Glossary gom toàn cụm ​

Định dạng VIẾT TẮT → English → tiếng Việt (nghĩa). Mỗi viết tắt xuất hiện trong file con đều có mặt ở đây.

  • FSA → financial statement analysis → phân tích báo cáo tài chính: dùng số liệu báo cáo để ra quyết định kinh tế.
  • GDP → không dùng trong cụm này.
  • FASB → Financial Accounting Standards Board → hội đồng đặt chuẩn kế toán Mỹ, soạn US GAAP.
  • IASB → International Accounting Standards Board → hội đồng đặt chuẩn kế toán quốc tế, soạn IFRS.
  • US GAAP → US Generally Accepted Accounting Principles → bộ nguyên tắc kế toán Mỹ.
  • IFRS → International Financial Reporting Standards → bộ chuẩn báo cáo tài chính quốc tế.
  • IAS → International Accounting Standards → các chuẩn IASB đời cũ, tiền thân IFRS.
  • SEC → Securities and Exchange Commission → ủy ban chứng khoán Mỹ, cơ quan thực thi chuẩn báo cáo.
  • IOSCO → International Organization of Securities Commissions → tổ chức quốc tế các ủy ban chứng khoán.
  • ESMA → European Securities and Markets Authority → cơ quan điều phối quản lý chứng khoán trong Liên minh châu Âu.
  • MD&A → management discussion and analysis → phần bình luận và phân tích của ban điều hành trong báo cáo năm.
  • 10-K → mẫu báo cáo năm bắt buộc nộp SEC của doanh nghiệp Mỹ.
  • 10-Q → mẫu báo cáo quý nộp SEC.
  • DEF-14A → mẫu tài liệu lấy ý kiến cổ đông (proxy statement) nộp SEC.
  • 8-K → mẫu công bố sự kiện trọng yếu nộp SEC.
  • S-1 → mẫu đăng ký phát hành chứng khoán mới ra công chúng.
  • PP&E → property, plant and equipment → bất động sản, nhà xưởng và thiết bị.
  • FIFO / LIFO → first-in-first-out / last-in-first-out → phương pháp tính giá hàng tồn kho nhập trước xuất trước, nhập sau xuất trước.
  • CFO / CFF → cash flow from operations / financing → dòng tiền từ hoạt động kinh doanh, từ hoạt động tài chính.

Mục lục ​

Bài tập (mầm test vòng 2): bai-tap.md.

Liên hệ bức tranh gốc ​

  • Cụm này = bộ khung và bản đồ nguồn, đặt trước mọi reading tính toán số liệu của môn phân tích báo cáo tài chính:
    • Các reading sau bóc từng báo cáo (bảng cân đối, kết quả kinh doanh, lưu chuyển tiền tệ) và từng tỷ số.
    • Cụm này nói trước: chạy phân tích theo trình tự nào, lấy dữ liệu ở đâu, và số liệu được lập theo luật kế toán nào.
  • Vai trò với anh (nền ML/quant):
    • Khung sáu bước gần đúng một đường ống dữ liệu (data pipeline): nêu mục tiêu → thu thập → xử lý/tính toán → diễn giải → báo cáo → cập nhật định kỳ. Bước "xử lý dữ liệu" (điều chỉnh báo cáo, tính tỷ số, dựng bảng đồng quy mô) chính là chỗ anh hay làm feature engineering cho mô hình cơ bản.
    • Hiểu IFRS khác US GAAP là điều kiện chống nhiễu khi gộp dữ liệu đa nguồn: hai doanh nghiệp cùng ngành nhưng khác hệ chuẩn mực thì một tỷ số thô không so trực tiếp được — đây là kiểu confounder ở tầng dữ liệu, không phải tầng mô hình.
  • Kết nối: các reading kế bóc chi tiết từng báo cáo tài chính + tỷ số — đọc cụm này trước để biết con số ấy đến từ đâu và đáng tin tới mức nào.